Starters kopen sinds Wet betaalbare huur vaker, maar wel kleiner en ouder

Door de Wet betaalbare huur hebben particuliere beleggers hun huurwoningen massaal in de verkoop gezet. Sinds de invoering gaat het naar berekeningen van Dynamis Research om zeker 65.300 woningen die zo op de markt zijn gekomen. Slecht nieuws voor mensen die een huurwoning zoeken, maar goed nieuws voor koopstarters: zij kwamen er vaker aan te pas. Het aantal koopstarters nam voor NVM-transacties toe met 25 procent: van 60.000 in 2023 naar 75.000 in 2025.

Woningen drie jaar ouder
De woningen die starters kochten zijn gemiddeld wel ouder dan voorheen. Het gemiddelde bouwjaar van de gekochte woningen (bestaande bouw) daalde bij starters van 1967 naar 1964, terwijl dit voor de totale markt gelijk bleef op 1968. Het grootste verschil is zichtbaar in de provincie Zuid-Holland, waar starters gemiddeld acht jaar oudere woningen kochten. Ook in Utrecht daalde het gemiddelde bouwjaar met meer dan zeven jaar.

Woningen drie vierkante meter kleiner
Starters zijn daarnaast kleiner gaan kopen: gemiddeld drie vierkante meter. De verschillen zijn het grootste in Zeeland (-7.8) en Flevoland (-4.7). ‘De verschuiving naar oudere en kleinere woningen komt vooral door veranderingen in het beschikbare koopaanbod voor starters na de Wet betaalbare huur, maar ook door de gestegen vierkante meterprijzen,’ zegt research manager Martijn Pustjens. ‘Bij energielabels verwachtten we daarom eenzelfde patroon van achteruitgang, maar hier zien we juist het tegenovergestelde.’

Verbetering in energielabel
Na de invoering van de Wet betaalbare huur heeft 34 procent van de door starters gekochte woningen een energielabel A of beter, tegenover 25 procent daarvoor. ‘Dit lijkt vooral het gevolg van hoe starters binnen het beschikbare aanbod kiezen,’ verklaart Martijn Pustjens. ‘Slechte energielabels gaan gepaard met hogere en minder voorspelbare energielasten. Daarnaast spelen financieringsregels een rol. Bij energiezuinigere woningen geven banken gunstigere hypotheekvoorwaarden, terwijl woningen met een slecht label vaak aanvullende investeringen vereisen. Voor starters is die ruimte er over het algemeen niet.’